Psikolojik Yorgunluk ve Sessiz Tükenmişlik
Günümüzde birçok kişi fiziksel olarak hasta olmadığı halde sürekli yorgun hissettiğini söylüyor. Sabah uyanmak zor geliyor, yapılan şeylerden keyif alınmıyor, dinlenmek bile yeterli olmuyor. Çoğu zaman bunun nedeni fiziksel değil, psikolojik olabilir. Özellikle son yıllarda sıkça karşılaşılan durumlardan biri sessiz tükenmişlik (high-functioning burnout) olarak adlandırılır.
Bu yazıda psikolojik yorgunluk nedir, neden olur ve nasıl anlaşılır sorularını ele alacağız.
Psikolojik yorgunluk nedir?
Psikolojik yorgunluk, kişinin uzun süre stres altında kalması, duygularını bastırması veya kendini sürekli güçlü olmak zorunda hissetmesi sonucu ortaya çıkan zihinsel ve duygusal tükenmişlik halidir.
Bu durumdaki kişi günlük hayatına devam eder.
İşe gider, sorumluluklarını yerine getirir, insanlarla konuşur.
Ama içten içe isteksiz, boşalmış ve yorulmuş hisseder.
Bu yüzden birçok kişi yaşadığı durumu fark etmez.
Sessiz tükenmişlik (high-functioning burnout) nedir?
Sessiz tükenmişlik yaşayan kişiler dışarıdan bakıldığında güçlü görünür.
Çalışmaya devam eder, sorumluluklarını aksatmaz, hatta çoğu zaman başarılı görünür.
Ancak iç dünyalarında şu duygular olabilir:
- Sürekli yorgunluk
- Hiçbir şeyden keyif alamama
- Motivasyon kaybı
- Duygusal boşluk hissi
- Tahammülsüzlük
- Her şeyden uzaklaşma isteği
Bu durum uzun süre devam ettiğinde kişinin ruh sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir.
Neden bu kadar yaygın hale geldi?
Modern yaşamda insanlar aynı anda birçok rolü taşımaya çalışıyor.
İyi bir çalışan olmak, iyi bir partner olmak, iyi bir ebeveyn olmak, başarılı olmak, mutlu görünmek…
Bunun yanında sosyal medya da sürekli karşılaştırma yapmaya neden oluyor.
Kişi kendini yetersiz hissedebiliyor ve daha çok çabalamaya çalışıyor.
Sürekli güçlü olmaya çalışmak, zamanla tükenmişliğe yol açabilir.
Psikolojik yorgunluğun belirtileri
Aşağıdaki belirtiler uzun süredir devam ediyorsa, bu durum sadece stres olmayabilir:
- Sabahları yorgun uyanmak
- Dinlenince bile geçmeyen halsizlik
- Eskiden keyif alınan şeylerden zevk alamamak
- İnsanlarla konuşmak istememek
- Küçük şeylere tahammül edememek
- Sürekli düşünmek ve zihni susturamamak
- Kendini boşlukta hissetmek
- Hiçbir şey yapmak istememek ama duramamak
Bu belirtiler, kişinin duygusal olarak fazla yük taşıdığını gösterebilir.
Kimlerde daha sık görülür?
Psikolojik tükenmişlik özellikle şu kişilerde daha sık görülür:
- Mükemmeliyetçi kişiler
- Herkesi memnun etmeye çalışanlar
- Hayır demekte zorlananlar
- Sürekli güçlü olmak zorunda hissedenler
- Çocuklukta duygusal destek görmeyenler
- Sorumluluk almaya erken yaşta başlayanlar
Bu kişiler genelde yardım istemekte de zorlanır.
Ne zaman destek almak gerekir?
Eğer kişi uzun süredir kendini yorgun, isteksiz ve boşlukta hissediyorsa
ve bu durum günlük yaşamını etkilemeye başladıysa
bir uzmandan destek almak faydalı olabilir.
Psikoterapi sürecinde kişi:
- Kendini neden bu kadar zorladığını,
- Hangi duyguları bastırdığını,
- Neden duramadığını,
- Neden hep güçlü olmak zorunda hissettiğini
daha iyi anlayabilir.
Fark etmek, iyileşmenin ilk adımıdır.
Sonuç
Psikolojik yorgunluk her zaman dışarıdan fark edilmez.
Bazen kişi hayatına devam ederken içten içe tükenmiş olabilir.
Bu durum zayıflık değil,
uzun süre fazla yük taşımış olmanın sonucudur.
Kendinizi uzun süredir yorgun hissediyorsanız, bunu görmezden gelmek yerine anlamaya çalışmak önemlidir.
Oğuzhan Akçadağ 
Yorum bırakın